تبیین پیشران‌های توسعه نواحی نوآوری شهری با بهره‌گیری از نظریه داده‌بنیاد متنی در کلان‌شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

هدف پژوهش، شناسایی و تبیین پیشران‌های کلیدی و شاخص‌های مؤثر در سنجش قابلیت نواحی نوآوری شهری تهران به‌عنوان محرک توسعه محلی است. نواحی نوآوری با تلفیق دارایی‌های اقتصادی، فیزیکی و شبکه‌ای، در تقویت اقتصاد دانش‌بنیان و پیوند میان دانشگاه، صنعت، مدیریت شهری و جامعه محلی نقش مهمی دارند. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی و اکتشافی است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۱ نفر از خبرگان شامل مدیران شهری، متخصصان سیاست‌گذاری علم‌وفناوری و استادان دانشگاه گردآوری شد که به روش هدفمند انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل محتوا و کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار مکس‌کیودا انجام گرفت. برای تأیید پایایی و روایی نیز از مثلث‌سازی و بازبینی خبرگان استفاده شد. یافته‌ها به شناسایی ۹ مقوله اصلی و ۴۵ کد میانی در قالب مدل پارادایمی منجر شد. مقوله‌های اصلی، از جمله حکمرانی یکپارچه، معماری داده و هوشمندی، شبکه‌سازی بین‌المللی و زیرساخت‌های فیزیکی - کالبدی، در ابعاد شرایط علی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها دسته‌بندی شدند. نتایج نشان داد سنجش قابلیت نواحی نوآوری تنها به ارزیابی زیرساخت‌های فیزیکی محدود نیست و مستلزم توجه هم‌زمان به ظرفیت‌های نهادی، انسانی، فناورانه و اجتماعی است. همچنین، بلوغ نواحی نوآوری شهری تهران، از جمله نواحی دانشگاه شریف، دانشگاه تربیت‌مدرس و دانشگاه تهران، نیازمند گذار از رویکرد کالبدی صرف به تقویت زیرساخت‌های یادگیری و حکمرانی مشارکتی است. این نواحی در صورت برخورداری از مدیریت یکپارچه، می‌توانند به موتور محرک توسعه محلی و ارتقای کیفیت زندگی تبدیل شوند و زمینه شکوفایی پایدار شهری را فراهم کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

هنر مدیریت سبز
دوره 3، شماره 1
اردیبهشت 1404
صفحه 29-47

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار