واکاوی سازوکارهای اثرگذاری فناوری‌های دیجیتال بر مدیریت ادعاهای صنعت ساخت با رویکرد مدیریت پروژه پایدار مبتنی بر مرور نظام‌مند

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسنده

دانشجوی دکتری مدیریت پروژه، گروه فنون معماری و مدیریت پروژه، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.

10.30480/agm.2026.6612.1090

چکیده

مقدمه: ادعاها در صنعت ساخت از پرهزینه‌ترین و فرساینده‌ترین چالش‌های این صنعت‌اند که به افزایش هزینه، طولانی‌شدن زمان و تیرگی روابط میان طرفین قرارداد می‌انجامند؛ در سال‌های اخیر، فناوری‌های دیجیتال همچون ابزاری برای مدیریت و مهار آن‌ها پیش از تبدیل به اختلاف حقوقی مطرح شده‌اند؛ پژوهش‌های موجود عمدتا به فهرست‌کردن منافع این فناوری‌ها بسنده کرده و سازوکارهای دقیق اثرگذاری آن‌ها را از منظر پایداری بررسی نکرده‌اند.
هدف پژوهش: هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین سازوکارهایی است که از راه آن‌ها فناوری‌های دیجیتال به مدیریت ادعاها در صنعت ساخت و پیوند این سازوکارها با ابعاد سه‌گانه‌ی پایداری کمک می‌کنند.
روششناسی: برای این منظور، مروری نظام‌مند بر پایه‌ی بیانیه‌ی پریزما و روش سنتز تفسیری انتقادی انجام شد. جست‌وجو در دو پایگاه اسکوپوس و وب‌آوساینس صورت گرفت و پس از یافتن 1283 مقاله در اولین جستجو، حذف تکرارها، غربال گری عنوان و چکیده و غربال گری تمام متن، 59 مطالعه برای استخراج سازوکارها و چهارده مطالعه برای طبقه‌بندی علل ادعا وارد تحلیل شدند.
یافتهها و بحث: یافته‌ها نشان داد که اثرگذاری فناوری از دو مسیر متمایز می‌گذرد: مسیر مدل‌محور که بر ماده و هندسه مداخله می‌کند و به بعد زیست‌محیطی می‌رسد، و مسیر دفترکل محور که بر اطلاعات و روابط قراردادی مداخله می‌کند و به بعد اجتماعی می‌انجامد. همچنین سازوکارها بر پایه‌ی دو منطق بازدارنده و پساوقوع تفکیک شدند و مرزهای اثربخشی فناوری در برابر علل رفتاری آشکار شد.
نتیجه‌گیری: این پژوهش با پیوند دو حوزه‌ی مدیریت ادعا و پایداری، چارچوبی ارائه داد که در آن انتخاب فناوری، نوع علت و بعد پایداری حاصل، حلقه‌های یک زنجیره‌ی به‌هم‌پیوسته‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات