واکاوی جهانی‌شدن و عدالت فضایی در دسترسی به تجربه فرهنگی، با تأکید بر تجارب لندن و نیویورک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، شهر تهران وکشور ایران.

2 دانشیار گروه طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، شهر تهران وکشور ایران.

10.30480/agm.2026.6501.1067

چکیده

مقدمه: جهانی‌شدن ساختار و عملکرد شهرهای معاصر را دستخوش تغییر کرده، اما منافع و فرصت‌های آن به‌طور برابر میان گروه‌های اجتماعی و فضاهای شهری توزیع نمی‌شود و می‌تواند به نابرابری فضایی بینجامد.
هدف پژوهش: هدف پژوهش، بررسی عدالت فضایی در دسترسی به تجربه فرهنگی در شهرهای جهانی در بستر جهانی‌شدن است.
روش‌شناسی: این پژوهش از نظر رویکرد، آمیخته (کمی–کیفی) و از نظر ماهیت، تحلیلی و کاربردی است. در بخش کیفی، مؤلفه‌های مرتبط با جهانی‌شدن، عدالت فضایی و دسترسی به تجربه فرهنگی از مطالعات اسنادی استخراج شدند. در بخش کمی، شاخص‌های سه بعد عدالت‌خواهی، مردم‌سالاری و تنوع با استفاده از تحلیل عاملی و مدل معادلات ساختاری، ارزیابی و اولویت‌بندی شده و نتایج برای مقایسه تطبیقی لندن و نیویورک به کار گرفته شدند.
یافته‌ها و بحث: یافته‌ها نشان می‌دهد که در هر دو شهر لندن و نیویورک، عدالت‌خواهی، تنوع و مردم‌سالاری در ارزیابی عدالت فضایی و دسترسی به تجربه فرهنگی اهمیت دارند، اما اولویت شاخص‌ها متفاوت است. در لندن، تأمین مسکن کم‌درآمدها، مسکن ارزان‌قیمت و جلوگیری از جابه‌جایی اجباری اهمیت بیشتری داشت؛ در نیویورک نیز مسکن ارزان‌قیمت، تأمین مسکن کم‌درآمدها و توجه به منافع شاغلان در اولویت بودند. در مجموع، توزیع عادلانه منابع و حمایت از گروه‌های کم‌برخوردار، مؤلفه‌های کلیدی شهر عدالت‌محور هستند.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد تحقق عدالت فضایی در دسترسی به تجربه فرهنگی در شهرهای جهانی، مستلزم توجه هم‌زمان به عدالت‌خواهی، مردم‌سالاری و تنوع است. تفاوت‌های اجتماعی، اقتصادی، تاریخی و فضایی لندن و نیویورک نیز بر اولویت شاخص‌ها اثرگذار بوده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات